AI ตลาดทุนสแกนโกง โบรกเกอร์ขยับแรง

สารบัญ

01

ตลท.ดัน AI เข้าห้องควบคุมตลาด

02

โบรกเกอร์ 53% เริ่มใช้ AI แล้ว

03

ATLAS คือฐานข้อมูล ไม่ใช่ไม้กายสิทธิ์

04

AI ช่วยจับสัญญาณ แต่ยังต้องมีกำกับ

05

คอขวดใหม่คือข้อมูลและพลังงาน

ตลท.ดัน AI เข้าห้องควบคุมตลาด

ตลาดทุนไทยกำลังยกระดับการใช้ AI จากงานสนับสนุนทั่วไป ไปสู่ระบบกำกับดูแลความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับนักลงทุนโดยตรง หลัง HoonSmart รายงานเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2569 ว่า ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยและบริษัทหลักทรัพย์เริ่มนำ AI มาใช้ในหลายมิติ ตั้งแต่ตรวจจับพฤติกรรมซื้อขายผิดปกติ ไปจนถึงลดเวลาพัฒนาระบบงานภายในได้ราว 50%

แกนสำคัญของข่าวนี้คือรายงาน SET Note เรื่อง “บทบาทและการประยุกต์ใช้ AI ในตลาดทุนไทย” ซึ่งระบุว่า ตลท.ใช้ AI และ Machine Learning ในงานกำกับดูแลตลาดเชิงรุก เพื่อเรียนรู้รูปแบบการซื้อขายในอดีต และช่วยตรวจจับธุรกรรมที่อาจเข้าข่าย Market Misconduct ได้เร็วขึ้น

ตัวอย่างที่ถูกพูดถึงคือการส่งคำสั่งซื้อขายแบบ Spoofing และ Layering รวมถึงความเสี่ยงจาก Insider Trading หรือการใช้ข้อมูลภายในซื้อขายหลักทรัพย์ นี่ไม่ใช่เรื่องไกลตัว เพราะพฤติกรรมเหล่านี้กระทบความเป็นธรรมของราคา และทำให้นักลงทุนรายย่อยเสียเปรียบได้ง่าย

โบรกเกอร์ 53% เริ่มใช้ AI แล้ว

ฝั่งบริษัทหลักทรัพย์ก็เริ่มขยับจริงจัง รายงานของ SET อ้างข้อมูลจากสมาคมบริษัทหลักทรัพย์ไทย หรือ ASCO ว่า บริษัทหลักทรัพย์สมาชิก 28 แห่ง มี 53% ที่นำ AI มาใช้ช่วยดำเนินงานแล้ว อีก 18% วางแผนจะใช้ในช่วง 1 ถึง 2 ปีข้างหน้า ขณะที่ 29% ยังไม่มีแผนชัดเจน

งานที่โบรกเกอร์ใช้ AI ไม่ได้มีแค่การเขียนรายงานหรือช่วยงานเอกสาร แต่เริ่มแตะงานหน้าบ้านและหลังบ้านมากขึ้น เช่น วิเคราะห์พฤติกรรมลูกค้า ใช้ Chatbot ให้คำปรึกษาเบื้องต้น ลดขั้นตอนงานซ้ำซ้อน และใช้ Machine Learning ตรวจสอบความผิดปกติของพอร์ตลงทุน

จุดที่เกี่ยวกับความเสี่ยงผู้ลงทุนมากที่สุดคือการใช้ AI ในขั้นตอนเปิดบัญชีออนไลน์ เพื่อช่วยยืนยันตัวตนและป้องกันการปลอมแปลงด้วยภาพหรือวิดีโอ Deepfake รวมถึงการตรวจจับพฤติกรรมโอนเงินเข้าออกพอร์ตที่ผิดปกติ ซึ่งเกี่ยวพันกับความเสี่ยงบัญชีม้าและการฟอกเงิน

ATLAS คือฐานข้อมูล ไม่ใช่ไม้กายสิทธิ์

อีกโครงการที่ถูกจับตาคือ ATLAS หรือ Automated Thai Listed Company AI-Info System ซึ่ง ตลท.ร่วมกับ Google Cloud พัฒนาเป็นระบบค้นหาและประมวลผลข้อมูลด้วย Generative AI

Google Cloud เคยประกาศความร่วมมือนี้เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2025 โดยระบุว่า ATLAS ถูกออกแบบมาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของบุคลากร ตลท.และเครือข่ายบริษัทจดทะเบียน ผ่านความสามารถด้านการค้นหาเชิงความหมายและการประมวลผลข้อมูลขั้นสูง

ในเชิงปฏิบัติ ATLAS จะช่วยรวบรวม วิเคราะห์ และค้นหาข้อมูลตลาดทุนจากหลายแหล่ง เช่น ข้อมูลบริษัทจดทะเบียน ข่าวสาร การเปิดเผยข้อมูล กฎเกณฑ์ และข้อมูลการซื้อขายเบื้องต้น เป้าหมายคือทำให้คนทำงานในตลาดทุนเข้าถึงข้อมูลได้เร็วขึ้น ไม่ใช่แทนที่การตัดสินใจของมนุษย์ทั้งหมด

AI ช่วยจับสัญญาณ แต่ยังต้องมีกำกับ

ข่าวนี้จึงมีสองด้าน ด้านหนึ่ง AI ช่วยให้ตลาดทุนไทยตรวจจับความผิดปกติได้เร็วขึ้น ลดงานซ้ำ และเพิ่มประสิทธิภาพการกำกับดูแล อีกด้านหนึ่ง การใช้ AI ในตลาดทุนเองก็สร้างความเสี่ยงใหม่ เช่น ความผิดพลาดของโมเดล ความไม่โปร่งใสของผลลัพธ์ ข้อมูลรั่วไหล หรือการพึ่งพาระบบมากเกินไป

สำนักงาน ก.ล.ต. เคยออกคู่มือกรอบการกำกับดูแลการใช้งาน AI และ Machine Learning ในตลาดทุน เพื่อให้ผู้ประกอบธุรกิจใช้เทคโนโลยีภายใต้หลักธรรมาภิบาล ความโปร่งใส และการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสม หลักคิดนี้สำคัญมาก เพราะตลาดทุนไม่ใช่สนามทดลองที่ผิดพลาดแล้วไม่มีผลต่อเงินของประชาชน

สำหรับนักลงทุนไทย สิ่งที่ควรเข้าใจคือ AI อาจทำให้ระบบเตือนภัยเร็วขึ้น แต่ไม่ได้แปลว่าการโกงจะหายไปทั้งหมด นักลงทุนยังต้องตรวจสอบแหล่งข้อมูล ดูใบอนุญาตของผู้ให้บริการ ระวังโฆษณาปลอม และไม่เชื่อคำชวนลงทุนที่อ้างว่าใช้ AI แล้วทำกำไรได้แน่นอน

คอขวดใหม่คือข้อมูลและพลังงาน

SET Note ยังชี้ว่า ความท้าทายระยะยาวของการใช้ AI คือโครงสร้างพื้นฐาน Data Center และการจัดการด้านพลังงาน เพราะ AI ต้องใช้ข้อมูลจำนวนมากและกำลังประมวลผลสูง หากระบบพื้นฐานไม่พร้อม ต้นทุนอาจเพิ่มขึ้น และอาจกลายเป็นข้อจำกัดต่อการขยายเทคโนโลยีในอนาคต

ดังนั้น การติด AI ในตลาดทุนไทยจึงไม่ใช่แค่เรื่องทันสมัย แต่เป็นการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน ความปลอดภัย และความเชื่อมั่นของตลาด หากทำได้ดี นักลงทุนจะได้ประโยชน์จากตลาดที่โปร่งใสขึ้น ตรวจจับความผิดปกติเร็วขึ้น และลดพื้นที่ของกลโกงออนไลน์ที่แอบอ้างการลงทุน

แต่ถ้าขาดกรอบกำกับที่ชัดเจน AI ก็อาจกลายเป็นความเสี่ยงอีกชั้นหนึ่งแทนที่จะเป็นเครื่องมือป้องกันความเสี่ยง เรื่องนี้จึงควรถูกติดตามต่อ ไม่ใช่เพราะ AI ฟังดูตื่นเต้น แต่เพราะมันกำลังเข้าไปอยู่ในระบบที่ดูแลเงินของนักลงทุนไทยโดยตรง