Lời nói đầu:Tin tức thị trường mới nhất: Iran tấn công tàu hàng và đề xuất thu phí tại eo biển Hormuz, đẩy giá dầu tăng vọt. Lạm phát PCE của Mỹ đạt 4,1% - cao nhất 3 năm, củng cố khả năng Fed tăng lãi suất. Apple tăng giá sản phẩm gây áp lực lên cổ phiếu công nghệ châu Á. Phân tích chi tiết tại WikiFX.
Eo biển Hormuz một lần nữa trở thành tâm điểm của căng thẳng địa chính trị, trong khi dữ liệu lạm phát Mỹ vừa chạm mức cao nhất trong ba năm. Cú sốc kép từ địa chính trị và vĩ mô đang khiến thị trường tài chính toàn cầu chao đảo, với cổ phiếu công nghệ châu Á lao dốc, giá dầu bật tăng và đồng USD duy trì sức mạnh.

Iran tấn công tàu hàng, thu phí 40 tỷ USD mỗi năm
Vào ngày 25/6, một tàu container mang cờ Singapore đã bị tấn công khi đang di chuyển gần bờ biển Oman. Các quan chức Mỹ xác nhận Iran là thủ phạm, trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo rằng chỉ những tàu thuyền đi theo các tuyến đường do Tehran chỉ định mới được đảm bảo an toàn, đồng thời tuyên bố sẽ có hành động đối với những tàu không tuân thủ.
Ít nhất ba tàu chở dầu đã bị yêu cầu quay đầu, và hai tàu khác cũng đảo chiều. Theo công ty tình báo hàng hải Windward, một thông điệp vô tuyến của Iran đã cảnh báo tất cả tàu thuyền trong khu vực rằng bất kỳ việc di chuyển nào không có tín hiệu nhận dạng hoặc sự cho phép của Iran sẽ phải tự chịu rủi ro. Đáng chú ý, các tàu bị yêu cầu quay đầu đang di chuyển gần bờ biển Oman - một khu vực trước đây được cho là nằm ngoài tầm kiểm soát của Iran.
Động thái này diễn ra chỉ một ngày sau khi lưu lượng tàu qua eo biển đạt đỉnh 49 chuyến trong ngày - mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát.
Đáng chú ý hơn, theo báo cáo của Wall Street Journal, Iran đã đề xuất thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Tehran ước tính có thể thu về 40 tỷ USD mỗi năm từ nguồn phí này. Kế hoạch đã được Iran trình bày với các nước vùng Vịnh và cả Bắc Kinh. Tuy nhiên, bất kỳ khoản phí nào do Iran áp đặt cũng sẽ cần sự chấp thuận của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO).
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, khi đang có mặt tại Bahrain để gặp gỡ các nhà lãnh đạo vùng Vịnh, tuyên bố Mỹ “quan tâm đến việc tàu thuyền có di chuyển hay không”. Nếu không, hoặc nếu tàu thuyền bị đe dọa, đó sẽ là vi phạm thỏa thuận đã ký cách đó một tuần.
Phản ứng của thị trường là ngay lập tức. Giá dầu thô tăng hơn 1,6%, với dầu WTI lên 71,60 USD/thùng và Brent lên 75 USD/thùng, sau chuỗi ngày giảm liên tiếp với mức giảm hàng tháng tiệm cận 20%. Tuy nhiên, đà tăng đã bị hạn chế phần nào khi dữ liệu cho thấy Saudi Aramco đã nối lại hoạt động xếp dầu tại cảng Ras Tanura.

Xuất khẩu dầu thô vùng Vịnh phục hồi, đạt 75% mức trước chiến tranh - Nguồn: Bloomberg
Lạm phát Mỹ nóng nhất 3 năm, Fed đối mặt áp lận tăng lãi suất
Căng thẳng tại Hormuz có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang phải vật lộn với lạm phát. Dữ liệu mới nhất từ Bộ Thương mại Mỹ cho thấy chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) đã tăng lên 4,1% trong tháng 5, mức cao nhất kể từ tháng 4/2023. Trên cơ sở hàng tháng, PCE tăng 0,4%.
Lạm phát PCE lõi (loại trừ thực phẩm và năng lượng) đạt 3,4%, cũng là mức cao nhất kể từ tháng 10/2023, với mức tăng 0,3% trong tháng. Nick Timiraos của Wall Street Journal cho biết lạm phát lõi 6 tháng tính theo năm đã vượt 4%.

Nguồn: Bloomberg
Chủ tịch Fed New York John Williams đã đẩy lùi thời điểm đạt mục tiêu lạm phát 2% từ năm 2027 sang năm 2028. Ông cho rằng chính sách tiền tệ hiện tại “được định vị tốt” để đưa lạm phát trở lại mục tiêu và dự báo lạm phát sẽ điều chỉnh về 3,5% trong năm nay. Williams dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ đạt 2,25% và tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4% vào năm 2028. Ông cũng cho biết chiến tranh Trung Đông tiếp tục tạo ra rủi ro và sự không chắc chắn, và việc giải quyết sớm các gián đoạn sẽ làm giảm áp lực lạm phát.
Trong khi đó, Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee cho rằng báo cáo PCE không hoàn toàn tiêu cực khi có một số cải thiện trong lĩnh vực dịch vụ. Tuy nhiên, ông bày tỏ sự hoài nghi về các dự báo dài hạn mặc dù thừa nhận giá trị của biểu đồ dự báo dot plot.
Phản ứng của thị trường đối với dữ liệu lạm phát là khá trái chiều. Xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 đã giảm nhẹ từ 49,32% xuống 47,80%. Đồng USD đã có sự điều chỉnh giảm sau khi tăng mạnh, trong khi giá vàng phục hồi về quanh ngưỡng 4.000 USD/ounce. Tuy nhiên, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vẫn duy trì ở mức 4,4%, tiếp tục hỗ trợ sức hấp dẫn của tài sản bằng USD.

Các nhà giao dịch trái phiếu giảm bớt kỳ vọng về việc Fed tăng lãi suất sau dữ liệu lạm phát thấp - Nguồn: Bloomberg
Chín quan chức Fed dự báo ít nhất một lần tăng lãi suất trong năm nay, trong khi sáu người thấy ít nhất hai lần tăng. IMF nhận định nền kinh tế Mỹ có đà tăng trưởng vững chắc và cho rằng Fed đã đúng khi giữ lãi suất ổn định.
Kinh tế Mỹ: GDP tăng trưởng, thị trường lao động vững chắc
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ trong quý 1/2026 đã được điều chỉnh tăng lên 2,1% theo tỷ lệ hàng năm, cao hơn 0,5 điểm phần trăm so với ước tính trước đó. Sự điều chỉnh tăng này chủ yếu phản ánh việc nhập khẩu giảm - yếu tố được trừ trong tính toán GDP. Theo phân tích ngành, mức tăng GDP phản ánh mức tăng giá trị gia tăng thực tế 7,5% từ khu vực chính phủ, 4,5% từ ngành sản xuất hàng hóa tư nhân và 0,8% từ ngành dịch vụ tư nhân.
Đơn đặt hàng hàng hóa lâu bền của Mỹ đã giảm 4,5% trong tháng 5, tương đương 15,6 tỷ USD, xuống còn 332,1 tỷ USD. Loại trừ vận tải, đơn đặt hàng mới tăng 1,3%.
Thị trường lao động Mỹ tiếp tục duy trì sức mạnh. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu trong tuần kết thúc ngày 20/6 đã giảm xuống còn 215.000, thấp hơn dự kiến 225.000 và giảm so với mức 227.000 của tuần trước. Trung bình 4 tuần là 224.250. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tiếp tục tăng 21.000 lên 1,821 triệu trong tuần kết thúc ngày 13/6.
Lạm phát tại các đô thị Mỹ: Sự khác biệt rõ rệt
Một báo cáo của TD Economics đã chỉ ra sự khác biệt đáng kể về lạm phát giữa các khu vực đô thị của Mỹ. Lạm phát CPI tổng thể đã tăng lên 4,2% trong tháng 5, mức cao nhất trong ba năm, trong khi lạm phát lõi tăng từ 2,6% lên 2,9%.

Nguồn: TD Economics
Sự khác biệt giữa các khu vực là rất lớn. Các đô thị như Dallas, Houston và Atlanta ghi nhận lạm phát dưới 3%, trong khi New York, Urban Hawaii, Denver, Seattle và Philadelphia có lạm phát gần 5%. Lạm phát năng lượng dao động từ 13% đến 30% tùy khu vực. Báo cáo cũng chỉ ra rằng lạm phát cơ bản thường mạnh nhất ở các đô thị nơi chi phí nhà ở vẫn ở mức cao, trong khi các đô thị có thị trường nhà ở hạ nhiệt hơn ghi nhận lạm phát lõi thấp hơn.

Nguồn: TD Economics
Đáng chú ý, tăng trưởng tiền lương thực tế đã chuyển sang âm tại gần một phần ba số đô thị được khảo sát và gần như bằng phẳng tại một số đô thị khác, làm dấy lên lo ngại về khả năng thắt chặt chi tiêu tùy ý trong tương lai gần.
Apple tăng giá sản phẩm, khuấy đảo cổ phiếu công nghệ châu Á
Trong khi các yếu tố vĩ mô và địa chính trị đang chi phối thị trường, một cú sốc đến từ lĩnh vực công nghệ đã khuấy đảo các thị trường chứng khoán châu Á.
Apple thông báo tăng giá mạnh các dòng sản phẩm MacBook và iPad do chi phí chip nhớ tăng cao. Thông tin này đã khiến cổ phiếu Apple giảm 6,1% trong phiên giao dịch, xóa sổ khoảng 250 tỷ USD vốn hóa thị trường.

Nguồn: Bloomberg
Phản ứng dây chuyền lan sang châu Á khi các nhà sản xuất chip nhớ lao dốc. Tại Hàn Quốc, Samsung Electronics và SK Hynix đều giảm hơn 8%; tại Nhật Bản, Kioxia sụt giảm tới 12%. Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc đã giảm hơn 8% và kích hoạt cơ chế ngừng giao dịch. Các nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng 5.000 tỷ won (tương đương 3,2 tỷ USD) cổ phiếu KOSPI.

Nguồn: Bloomberg
Charu Chanana, chiến lược gia trưởng tại Saxo, nhận định: “Việc Apple tăng giá phản ánh thực tế rằng các ông lớn công nghệ có thể sẽ bắt đầu chịu ảnh hưởng từ chi phí linh kiện tăng cao, và điều đó có thể trở thành một rào cản lớn hơn đối với toàn hệ sinh thái.”
Mặc dù vậy, vẫn có những tín hiệu tích cực. Samsung và SK Hynix được cho là sẽ công bố các kế hoạch đầu tư khổng lồ vào AI vào đầu tuần tới, với Samsung dự kiến công bố gói đầu tư trị giá 1.000 nghìn tỷ won (khoảng 646 tỷ USD) trong 10 năm tới, có thể là kế hoạch đầu tư lớn nhất trong lịch sử Hàn Quốc.
Thị trường ngoại hối: Yên Nhật bất ngờ “vượt mặt” các đồng tiền G-10
Trên thị trường ngoại hối, đồng Yên Nhật đang có diễn biến đáng chú ý. Mặc dù vẫn dao động gần mức thấp nhất trong 40 năm (vùng 161,95 JPY/USD), Yên lại là đồng tiền có hiệu suất tốt nhất trong nhóm G-10 so với USD trong tháng này.

Nguồn: Bloomberg
Các nhà giao dịch đang tỏ ra e ngại trong việc bán khống Yên do rủi ro can thiệp từ chính phủ Nhật Bản. Theo phân tích từ Forex.com, nếu không có nguy cơ can thiệp, USD/JPY có thể đã giao dịch cao hơn đáng kể so với hiện tại. Chênh lệch lợi suất trái phiếu giữa Mỹ (4,4%) và Nhật Bản (2,6%) vẫn rất lớn, tiếp tục hỗ trợ cho tài sản bằng USD và gây áp lực lên Yên.
Ủng hộ cho triển vọng BoJ tiếp tục thắt chặt, dữ liệu lạm phát Tokyo công bố ngày 26/6 cho thấy chỉ số CPI lõi đã tăng 1,6% trong tháng 6, lần đầu tiên tăng tốc sau tám tháng, tăng từ mức 1,3% của tháng 5. CPI loại trừ cả thực phẩm và năng lượng tăng 1,9%, tăng từ mức 1,6% của tháng 5.

Nguồn: Bloomberg
Bà Kanako Nakamura, nhà kinh tế tại Viện Nghiên cứu Daiwa, nhận định: “Tác động của tình hình Trung Đông đang lan rộng chủ yếu thông qua năng lượng, với giá dầu thô tăng từ khoảng tháng 2 dần dần tác động đến chi phí điện và khí đốt.” Bà cũng cho biết: “Vấn đề then chốt là thời điểm và mức độ lan tỏa sang lạm phát xu hướng. Sự tăng tốc của lạm phát xu hướng trong tháng này cho thấy áp lực giá đang bắt đầu lan rộng ra ngoài năng lượng sang các mặt hàng phi năng lượng như thực phẩm.”
Tuy nhiên, ông Takeshi Minami, kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Norinchukin tại Tokyo, nghi ngờ liệu áp lực giá từ năng lượng có đẩy lạm phát lõi lên tới 3% như BoJ kỳ vọng hay không, khi lo ngại lạm phát đang hạ nhiệt tại Mỹ và châu Âu.
ECB và BoJ: Lập trường thắt chật tiếp tục được củng cố
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản vào ngày 11/6 để đối phó với áp lực lạm phát từ cuộc chiến ở Trung Đông. Thành viên Hội đồng điều hành ECB Isabel Schnabel cho biết ngân hàng có khả năng sẽ tiếp tục tăng lãi suất để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.
Dự báo của ECB cho thấy lạm phát toàn phần dự kiến đạt trung bình 3,0% vào năm 2026, 2,3% vào năm 2027 và 2,0% vào năm 2028. Tăng trưởng kinh tế dự kiến đạt trung bình 0,8% vào năm 2026, 1,2% vào năm 2027 và 1,5% vào năm 2028.
Tại Nhật Bản, thành viên Hội đồng BoJ Tamura cho rằng lãi suất trung lập của Nhật Bản là khoảng 2% và hình dung việc tăng lãi suất vài tháng một lần về phía mức trung lập đó. BoJ đã nâng lãi suất lên mức cao nhất trong 31 năm vào tháng này.
Những diễn biến đáng chú ý khác
- Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA): Tổng giám đốc Rafael Grossi cho biết cơ quan này đã có các cuộc đàm phán ban đầu với chính quyền Iran và hy vọng sẽ sớm đến thăm nước này. Ông nhấn mạnh sự hiện diện của IAEA là rất quan trọng để xác minh độ tin cậy của thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran.
- Iraq và OPEC: Bộ Dầu mỏ Iraq đã bác bỏ các báo cáo cho rằng Baghdad đã cân nhắc việc rời khỏi OPEC, khẳng định những tuyên bố về khả năng rút lui “không phản ánh quan điểm chính thức” của chính phủ. Tuy nhiên, Iraq sản xuất chỉ 1,55 triệu thùng/ngày trong tháng 5, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 4,33 triệu thùng/ngày của OPEC+.
- Chỉ số kinh tế Trung Quốc: Chỉ số Leading Economic Index (LEI) của Trung Quốc đã giảm 0,1% trong tháng 5 xuống còn 148,8 (2016=100), sau khi giảm 0,9% trong tháng 4. LEI đã giảm trong 6 tháng qua và tiếp tục xu hướng giảm. The Conference Board dự báo tăng trưởng GDP thực tế của Trung Quốc sẽ chậm lại xuống 4,5% vào năm 2026 từ mức 5,0% của năm 2025.
- Nước Anh: Doanh số bán lẻ tại Anh được đánh giá là “kém” trong tháng 6 ở mức độ lớn nhất kể từ tháng 1/2024 (cán cân -40% từ -35%). Bộ trưởng Tài chính Anh Reeves cho biết Thủ tướng Burnham cam kết tuân thủ các quy tắc tài khóa của Anh và bà hy vọng sẽ tôn trọng các giấy phép hiện có đối với dầu khí ở Biển Bắc.
- Động đất tại Nhật Bản: Một trận động đất mạnh 6,0 độ richter đã xảy ra tại Nhật Bản.
- Tòa án Tối cao Mỹ về Fed Cook: Tòa án Tối cao Mỹ sẽ có ngày ra ý kiến tiếp theo vào thứ Hai, liên quan đến phán quyết về vụ việc của Thống đốc Fed Lisa Cook.
- Bitcoin và vàng: Bitcoin đã giảm xuống dưới 60.000 USD. Vàng đã trải qua tuần giảm thứ tư liên tiếp, với giá giao ngay giảm 0,6% xuống 4.002,77 USD/ounce.

Nguồn: Bloomberg